قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
129
ارشاد الزراعه ( فارسى )
ريواج ريواج سرد بود شكم را به بندد صفرا و خون بنشاند . شعر با ساعد سيمين به چمن آمده ريواج * دل مىبرد از جمله مگر ساق بتان است و چون در باغ گذارند زمين را پل كرده بذر او را در اول حوت كه دو روز در آب نموده باشند كاشته اگر نم باران نباشد آب دهند و بيخ وى را كه قرنه گويند در قوس يا دلو كاشته آب دهند و چون بر قاعده محافظت نمايند بذر سال سوم و چهارم و پنجم ريواج دهد و طريق پروردن ريواج از گرمه كه در آفتاب و سرده كه در نسر باشد آنست كه در هر سال در جدى زمين را آب داده چون زرد نم شود بسر سوزنه كولش نموده خار و خاشاك كه در ميان آن سبز شده باشد ساو نمايند مدور بسنك برآورده خاك بر بالاى قرنه ريزند و چون ريواج سر به خاك رساند باز بلند ساخته خاك ريزند و از اول حمل تا پانزدهم ثور كه ريواج گرمه و سرده مىرسد هر ده روز آب دهند كه نازك و پرآب باشد و چون ريواج تمام شود يك آب ديگر داده تا حدى ديگر آب ندهند و قرنهها را بسنك نشان نموده گذارند كه هر قرنه كه در اين سال ريواج داده سال سوم محصول خواهد داد چنانچه در ميان دهاقين به دو آيش مشهور است و آنچه در اين سال محصول نداده باشد در سال آينده به دستورى كه مذكور شد محافظت نمايند كه بعنايت حضرت اللّه تعالى محصول خوب مىدهد .